Schrijven met de hand is zoveel meer dan letters op papier zetten. Zoals pedagoog Pedro De Bruyckere op VRT NWS benadrukte: bij schrijven ontstaan méér hersenverbindingen dan bij typen. Door te schrijven denk je beter na, onthoud je meer en leer je dieper.
Bij kinderen vormt schrijven de basis voor lezen. Wie leert schrijven, leert ook beter technisch lezen. En wie veel schrijft, versterkt later begrijpend lezen én het redeneren.
Daarom zetten we bij Schrijfritmiek en Krullenbol volop in op het ontwikkelen van belangrijke schrijfvoorwaarden. We bouwen stap voor stap aan een stevige basis, op weg naar veel schrijfplezier. 

Schrijven moet blijven!

Onderzoek laat zien dat kinderen beter leren lezen en spellen wanneer ze met de hand schrijven. Elke letter vraagt een specifieke beweging, die als een motorisch programma in het geheugen wordt opgeslagen. Hoe vaker kinderen oefenen, hoe sterker die verbindingen worden. Bij typen is dat anders: elke toets is dezelfde tikbeweging, waardoor het brein veel minder actief is.
Kortom: schrijven activeert het brein breder en dieper, en dat effect is rechtstreeks gelinkt aan letterherkenning en leesvaardigheid. (James & Engelhardt, 2012; Longcamp et al., 2005; Feder & Majnemer, 2007; Dinehart, 2015).

Met plezier leren schrijven: Krullenbol maakt het mogelijk.

Schrijven lijkt misschien vanzelfsprekend, maar in werkelijkheid is het een heel ingewikkeld proces. Wie zelf vlot schrijft, vergeet soms hoeveel bouwstenen daarvoor nodig zijn. Schrijven vraagt om een goede fijne motoriek, een rijpe pengreep, oog-handcoördinatie, ruimtelijk inzicht en ook de nodige aandacht en concentratie.

Als die fundamenten onvoldoende geoefend zijn in de kleuterperiode, zie je dat later vaak terug: kinderen schrijven trager, slordiger of met te veel spanning in hun hand. Dat belemmert het schrijfplezier.

Daarom is het zo belangrijk om kinderen al vroeg op een speelse manier te laten oefenen. Krullenbol biedt kleuters precies die voorbereiding. Geen droge werkbladen, maar activiteiten waarin kinderen bewegen, tekenen, kleuren, ontdekken… Zo ontwikkelen ze ongemerkt alle vaardigheden die nodig zijn om later vlot en met plezier te leren schrijven.

Moeten kleuters al ‘echte’ letters schrijven?

• Jonge kinderen die letters met de hand vormen, activeren hersengebieden die ook betrokken zijn bij lezen.  Er wordt een sterke koppeling gemaakt tussen zien, horen en bewegen. Kinderen die alleen letters herkennen, hebben die activatie veel minder sterk. (James, 2010; James & Engelhardt, 2012, Trends in Neuroscience and Education)
• Dit betekent niet dat kleuters al “perfecte schrijfletters” moeten beheersen. Te vroeg en te strak oefenen kan leiden tot frustratie.
• Spontaan en speels kennismaken met letters is zinvol, maar formeel schrijven hoort pas echt thuis in groep 3/eerste leerjaar.
• Literatuur benadrukt een speelse, informele aanpak. Zet in op multisensorisch oefenen. Laat letters met klei, touw, stokjes of kralen leggen. Laat kleuters letters voelen, grootmotorisch in zand of scheerschuim vormgeven. Spelenderwijs oefenen motiveert! Recente studies bevestigen dat een multisensorische aanpak – kijken, luisteren, voelen en bewegen tegelijk – leidt tot sterker letterbewustzijn en betere schrijfvaardigheid. Het combineren van meerdere zintuigen versterkt de verbindingen in het brein, waardoor kinderen letters sneller herkennen, correcter vormen en beter onthouden. (Arfé et al., 2019).
• Leg de nadruk op proces, plezier en exploratie. Het kind leert zo letters kennen via beweging en spel, zonder druk. 

Verder lezen – enkele referenties 

• James, K. H., & Engelhardt, L. (2012). The effects of handwriting experience on functional brain development in pre-literate children. Trends in Neuroscience and Education, 1(1), 32–42. https://doi.org/10.1016/j.tine.2012.08.001

• Longcamp, M., Zerbato-Poudou, M.-T., & Velay, J.-L. (2005). The influence of writing practice on letter recognition in preschool children: A comparison between handwriting and typing. Acta Psychologica, 119(1), 67–79. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2004.10.019

• Arfé, B., Vardanega, T., & Lavanga, M. (2019). The impact of a multisensory approach to handwriting instruction for first graders. Reading and Writing, 32(7), 1957–1977. https://doi.org/10.1007/s11145-018-9928-6